ISO 42001 AI-beheerpromptbibliotheek
Deze promptbibliotheek helpt organisaties bij de implementatie van ISO/IEC 42001:2023, de eerste internationale standaard voor AI-beheersystemen (AIMS). Gebruik deze prompts…
Over deze promptbibliotheek
Deze promptbibliotheek helpt organisaties bij de implementatie van ISO/IEC 42001:2023, de eerste internationale standaard voor AI-beheersystemen (AIMS). Gebruik deze prompts met ISMS Copilot om verantwoorde AI-governanceframeworks op te bouwen die unieke AI-risico's aanpakken, zoals vooringenomenheid, transparantie en ethische kwesties.
ISO 42001 is ontworpen voor organisaties die AI-systemen ontwikkelen, aanbieden of gebruiken. Het vult AI-regelgeving zoals de EU AI Act aan en biedt een beheersysteemaanpak voor verantwoorde AI.
Afbakening en planning
Inventarisatie en classificatie van AI-systemen
Create an inventory of our AI systems per ISO 42001:
AI systems we develop/use/provide:
[List AI applications: chatbots, recommendation engines, predictive models, computer vision, NLP, automated decision systems, etc.]
For each AI system, document:
- System name and description
- AI techniques used (machine learning, deep learning, NLP, computer vision, generative AI)
- Purpose and use case
- Development status (research, development, production, retired)
- Internal vs. external use (internal tooling, customer-facing, embedded in products)
- Risk classification (high-risk per EU AI Act, limited risk, minimal risk)
- Data sources and training data
- Stakeholders affected (employees, customers, public)
- Lifecycle stage (design, development, deployment, monitoring, retirement)
Create an AI system register template suitable for ongoing management and regulatory compliance.Kader voor verantwoord AI-beleid
Develop a comprehensive AI Management System policy per ISO 42001:
Organization: [name, industry, AI maturity]
AI use cases: [describe key AI applications]
Policy sections aligned with ISO 42001:
1. AI-governance en toezicht
- AI-ethiekprincipes (eerlijkheid, transparantie, verantwoordelijkheid, veiligheid, privacy)
- Governancestructuur (AI-toezichtsraad, AI-ethiekcommissie, rollen voor verantwoorde AI)
- Managementtoezegging voor verantwoorde AI
2. Risicobeheer (ISO 42001 Sectie 6)
- Methodologie voor AI-specifieke risicobeoordeling
- Risicobehandeling en controles
- Integratie met enterprise risicobeheer
3. Levenscyclusbeheer van AI-systemen
- Ontwikkelingslevenscyclus (ontwerp, data, training, testen, implementatie, monitoring)
- Wijzigingsbeheer voor AI-modellen en data
- Versiebeheer en modelregister
4. Transparantie en uitlegbaarheid
- Documentatievereisten voor AI-systemen
- Uitlegbaarheidsmechanismen (modelkaarten, factsheets, interpreteerbaarheidstools)
- Openbaarmaking aan betrokken partijen (wanneer AI beslissingen neemt)
5. Eerlijkheid, vooringenomenheid en discriminatiepreventie
- Detectie en mitigatie van vooringenomenheid in data en modellen
- Eerlijkheidsmetrieken en testen
- Omgang met beschermde kenmerken
- Diverse en representatieve trainingsdata
6. Privacy en gegevensbescherming
- Gegevensminimalisatie voor AI-training en -inferentie
- Toestemming en wettelijke grondslag (GDPR-afstemming)
- Gegevenssubjectrechten in AI-context (recht op uitleg, recht om niet onderworpen te worden aan geautomatiseerde beslissingen)
- Privacybeschermende technieken (gefedereerd leren, differentiële privacy, synthetische data)
7. Veiligheid, beveiliging en robuustheid
- Adversariële robuustheid en aanvalspreventie
- Modelbeveiliging (modeldiefstal, vergiftiging, ontwijking)
- Veiligheidstesten en validatie
- Failsafe-mechanismen en menselijk toezicht voor hoogrisico-AI
8. Menselijk toezicht en controle
- Mens-in-de-lus voor kritieke beslissingen
- Override-mechanismen
- Monitoring van AI-systeemprestaties en -beslissingen
9. Competentie en bewustzijn (ISO 42001 Sectie 7.2-7.3)
- AI-training voor ontwikkelaars, gebruikers en leidinggevenden
- Bewustmakingsprogramma voor verantwoorde AI
10. Incidentbeheer
- AI-specifieke incidenttypen (vooringenomenheidsincidenten, modeldrift, adversariële aanvallen, onbedoelde schade)
- Incidentrespons en melding
- Post-incident review en modelheropleiding
Address ISO 42001 Annex A controls relevant to your AI risk profile.AI-risicobeoordeling
AI-specifieke risicobeoordeling
Conduct an AI risk assessment per ISO 42001 Section 6 for [AI system name]:
AI system details:
- Description: [what the AI does]
- AI technique: [ML model type, architecture]
- Data sources: [training data, inference data]
- Use case: [how it's used, who it affects]
- Deployment: [production, pilot, development]
AI-specific risks to assess:
1. Bias and fairness risks
- Training data bias (historical bias, sample bias, measurement bias)
- Algorithmic bias (model amplifies disparities)
- Impact on protected groups (discrimination based on race, gender, age, etc.)
- Fairness metrics: [demographic parity, equalized odds, disparate impact]
2. Transparency and explainability risks
- Black-box models (lack of interpretability)
- Inability to explain decisions to users/regulators
- Compliance with right to explanation (GDPR Article 22)
3. Privacy risks
- Re-identification from anonymized training data
- Model inversion attacks (extracting training data from model)
- Membership inference (determining if data was in training set)
- Data leakage or unintended memorization
4. Safety and robustness risks
- Model errors and incorrect predictions
- Adversarial attacks (evasion, poisoning, backdoors)
- Model drift and degradation over time
- Edge cases and distributional shift
- Safety-critical failures (in autonomous systems, medical AI, etc.)
5. Security risks
- Model theft or extraction
- Data poisoning during training
- Adversarial inputs at inference time
- Supply chain risks (poisoned datasets, compromised libraries)
6. Ethical and societal risks
- Unintended harms or negative consequences
- Misuse of AI system
- Environmental impact (carbon footprint of training large models)
- Manipulation or deception (deepfakes, disinformation)
7. Compliance and legal risks
- Regulatory non-compliance (EU AI Act, GDPR, sector regulations)
- Liability for AI decisions
- Intellectual property issues (training on copyrighted data) — see ISMS Copilot's Intellectual Property Compliance approach
For each risk, assess:
- Likelihood (based on data quality, model complexity, deployment context)
- Impact (severity of harm if materialized)
- Existing controls and mitigations
- Residual risk and treatment plan
Create AI risk register and treatment plan aligned with ISO 42001 risk management requirements.Ontwikkeling en levenscyclus van AI-systemen
Procedure voor verantwoorde AI-ontwikkeling
Create a responsible AI development procedure covering the full AI lifecycle:
1. Design and scoping (ISO 42001 controls 6.2, A.2.1)
- Define AI system purpose and requirements
- Identify affected stakeholders
- Determine fairness and performance criteria
- Assess regulatory requirements (EU AI Act risk class, GDPR applicability)
- Document intended use and limitations
2. Data collection and preparation (controls A.3.x)
- Data requirements specification (volume, quality, representativeness)
- Data sourcing (internal, external, synthetic, licensed)
- Bias assessment in data collection
- Data quality assurance (completeness, accuracy, consistency)
- Data labeling and annotation (quality control, annotator training, inter-annotator agreement)
- Privacy-preserving techniques (anonymization, differential privacy)
- Data documentation (data cards, dataset sheets)
3. Model development and training (controls A.4.x)
- Model selection (algorithm choice, architecture design)
- Feature engineering and selection
- Training and validation methodology (train/val/test splits, cross-validation)
- Hyperparameter tuning
- Bias detection and mitigation during training
- Performance evaluation (accuracy, precision, recall, F1, AUC, fairness metrics)
- Model documentation (model cards, fact sheets)
4. Testing and validation (controls A.5.x)
- Functional testing (does it work as intended?)
- Fairness testing (disparate impact analysis, subgroup performance)
- Robustness testing (adversarial examples, edge cases, out-of-distribution data)
- Safety testing (failure modes, unsafe outputs)
- Explainability validation (can we explain decisions?)
- Regulatory compliance testing (meets EU AI Act requirements if applicable)
5. Deployment (controls A.6.x)
- Deployment planning and approval
- User training and documentation
- Monitoring and alerting setup
- Human oversight mechanisms
- Rollback procedures
- Staged rollout (canary, A/B testing)
6. Monitoring and maintenance (controls A.7.x)
- Performance monitoring (accuracy, latency, uptime)
- Bias monitoring (ongoing fairness metrics)
- Model drift detection (data drift, concept drift)
- Incident detection (anomalous predictions, errors)
- Retraining triggers and procedures
- Model version management
7. Retirement and decommissioning
- End-of-life decision criteria
- Data retention or deletion
- Communication to users
- Transition planning (replacement system, manual processes)
For our AI development context: [describe teams, tools, platforms, methodologies]
Include checkpoints, approvals, and documentation requirements at each stage per ISO 42001.AI-modeldocumentatie (Modelkaarten)
Create a model card for [AI model name] per ISO 42001 transparency requirements:
Model card sections:
1. Model details
- Model name and version
- Model type and architecture: [e.g., neural network, random forest, transformer]
- Training algorithm and framework: [TensorFlow, PyTorch, scikit-learn]
- Model developers and contact
- Model date and lifecycle stage
- License and usage restrictions
2. Intended use
- Primary intended uses and users
- Out-of-scope uses (what it should NOT be used for)
- Ethical considerations and known limitations
3. Factors (relevant characteristics)
- Groups or factors considered (demographics, geographies, use contexts)
- Instrumentation and environment factors
4. Metrics
- Model performance metrics: [accuracy, precision, recall, F1, AUC, etc.]
- Fairness and bias metrics: [demographic parity, equalized odds, etc.]
- Decision thresholds and trade-offs
5. Training data
- Dataset description and source
- Data preprocessing and feature engineering
- Training data size and splits
- Known biases or limitations in data
6. Evaluation data
- Evaluation dataset(s) used
- Motivation for dataset choice
- Preprocessing applied
7. Quantitative analyses
- Overall performance results
- Performance across subgroups (fairness analysis)
- Confidence intervals or uncertainty quantification
8. Ethical considerations
- Potential harms and biases identified
- Mitigation strategies implemented
- Sensitive use cases and risk factors
9. Caveats and recommendations
- Known limitations and failure modes
- Recommendations for responsible use
- Monitoring and maintenance recommendations
Our model: [provide details for each section based on your AI system]
Use this model card template for all AI systems to meet ISO 42001 documentation and transparency requirements.Detectie van vooringenomenheid en eerlijkheid
Eerlijkheidsbeoordeling en mitigatie
Conduct a fairness assessment for [AI system name]:
System context:
- Decision type: [classification, ranking, recommendation, prediction]
- Impacted individuals: [customers, employees, loan applicants, students, etc.]
- Protected attributes: [race, gender, age, disability, etc. - per applicable anti-discrimination laws]
- Potential harms: [denial of service, unfair pricing, discrimination, reputational harm]
Fairness assessment methodology:
1. Identify protected groups
- Define sensitive attributes and groups (e.g., gender: male/female/non-binary; race: categories)
- Determine if proxies for protected attributes exist in data (ZIP code → race, name → gender)
2. Select fairness metrics (choose appropriate for use case)
- Demographic parity: Equal positive outcome rates across groups
- Equalized odds: Equal true positive and false positive rates across groups
- Predictive parity: Equal precision (positive predictive value) across groups
- Individual fairness: Similar individuals receive similar outcomes
- Calibration: Predicted probabilities match actual outcomes across groups
3. Measure fairness
- Calculate chosen metrics for each protected group
- Compare against fairness thresholds (e.g., 4/5ths rule for disparate impact)
- Identify disparities and bias patterns
4. Analyze root causes of bias
- Data bias: Underrepresentation, historical bias, measurement bias in training data
- Algorithmic bias: Model overfits to majority group, features correlate with protected attributes
- Deployment bias: Different usage patterns across groups
5. Mitigation strategies
- Pre-processing: Reweigh training data, remove bias from data, balance datasets
- In-processing: Fairness-aware training algorithms, adversarial debiasing, regularization
- Post-processing: Adjust decision thresholds per group, recalibrate predictions
- Structural: Remove or mask protected attributes, use fairness constraints
6. Trade-offs analysis
- Accuracy vs. fairness trade-offs (mitigating bias may reduce overall accuracy)
- Fairness metric conflicts (can't satisfy all fairness definitions simultaneously)
- Decision on acceptable trade-offs based on ethical principles and legal requirements
Document fairness assessment results, mitigation measures, and residual bias for ISO 42001 compliance and regulatory inquiries.
Our AI system: [describe system, decision context, and protected groups]AI-beveiliging en robuustheid
Testen van adversariële robuustheid
Test AI model robustness against adversarial attacks:
AI model: [name and type]
Attack surface: [inference API, model file, training pipeline]
Adversarial threat scenarios:
1. Evasion attacks (at inference time)
- Adversarial examples: Carefully crafted inputs causing misclassification
- Test methods: FGSM, PGD, C&W attacks
- Defense: Adversarial training, input sanitization, certified robustness
2. Poisoning attacks (during training)
- Data poisoning: Inject malicious samples into training data
- Test methods: Label flipping, backdoor injection
- Defense: Data validation, anomaly detection, robust training algorithms
3. Model extraction/theft
- Query attacks to replicate model
- Test methods: Model stealing via API queries
- Defense: Query rate limiting, output perturbation, watermarking
4. Model inversion
- Reconstruct training data from model
- Test methods: Membership inference, attribute inference
- Defense: Differential privacy, output rounding, query restrictions
5. Prompt injection (for LLMs/generative AI)
- Malicious prompts to bypass safety filters or extract sensitive information
- Test methods: Jailbreaking prompts, indirect injection
- Defense: Prompt filtering, output guardrails, content moderation
Robustness testing procedure:
- Generate adversarial examples using attack libraries (Adversarial Robustness Toolbox, CleverHans, Foolbox)
- Measure model accuracy on adversarial inputs
- Assess transferability of attacks across models
- Document vulnerabilities and mitigation measures
- Integrate into CI/CD (automated adversarial testing)
Create robustness test suite and acceptance criteria: [e.g., model accuracy >X% on adversarial examples].
Address ISO 42001 control A.5.3 (robustness evaluation) and A.6.5 (security of AI system).Monitoring en incidentbeheer van AI
Monitoringkader voor AI-systemen
Implement continuous monitoring for AI systems per ISO 42001 control A.7.3:
AI system: [name]
Deployment: [production environment]
Monitoring dimensions:
1. Performance monitoring
- Accuracy, precision, recall, F1 score (vs. baseline)
- Prediction latency and throughput
- Error rates and types
- User feedback and corrections
2. Data drift monitoring
- Input distribution changes (covariate shift)
- Statistical tests: KL divergence, Kolmogorov-Smirnov test, population stability index (PSI)
- Feature drift detection
- Alerting when drift exceeds thresholds
3. Model drift monitoring (concept drift)
- Model performance degradation over time
- Changes in ground truth distribution
- Comparison of predictions vs. actual outcomes
- Triggers for model retraining
4. Fairness monitoring
- Ongoing fairness metrics by demographic group
- Disparate impact monitoring
- Alerting on fairness degradation
5. Safety and anomaly monitoring
- Out-of-distribution inputs (OOD detection)
- Anomalous predictions (confidence thresholds, uncertainty estimates)
- Unsafe or harmful outputs (content moderation, safety classifiers)
6. Security monitoring
- Adversarial attack detection
- Unusual query patterns (potential model extraction)
- Access control and authentication to model APIs
7. Explainability monitoring
- Track explanations provided to users
- Monitor low-confidence predictions requiring human review
- Feature importance drift
Monitoring implementation:
- Logging and telemetry (predictions, inputs, metadata)
- Dashboards and visualization (Grafana, custom dashboards)
- Alerting rules and thresholds
- Automated responses (circuit breakers, fallback to simpler model, human escalation)
- Regular review meetings (weekly/monthly model health reviews)
Create monitoring playbook: what to monitor, thresholds, alert recipients, response procedures.
Integration with incident management: AI-specific incidents (bias discovered, model drift, adversarial attack) → incident response procedure.Procedure voor AI-incidentrespons
Develop an AI incident response procedure per ISO 42001 control A.8.1:
AI-specific incident types:
1. Bias or fairness incidents
- Discriminatory outcomes discovered
- Protected group harmed
- Disparate impact exceeds thresholds
2. Model performance degradation
- Accuracy drops below acceptable level
- Model drift detected
- Systematic errors in predictions
3. Privacy incidents
- Training data leakage
- Model inversion or membership inference attack
- Re-identification of individuals
4. Safety incidents
- Unsafe or harmful AI outputs
- AI system causes physical or psychological harm
- AI failure in safety-critical application
5. Security incidents
- Adversarial attack successful
- Model theft or extraction
- Data poisoning detected
6. Ethical or reputational incidents
- AI misuse or unintended consequences
- Public backlash or media attention
- Regulatory inquiry
Incident response workflow:
1. Detection and reporting
- Automated detection (monitoring alerts)
- User reports (feedback mechanisms, hotlines)
- Internal discovery (audits, reviews, testing)
2. Initial assessment and triage
- Severity classification (critical/high/medium/low)
- Scope and affected users
- Immediate containment needed? (disable AI system, revert to manual process)
3. Containment and mitigation
- Take AI system offline if necessary
- Roll back to previous model version
- Implement temporary compensating controls (human review, output filtering)
4. Investigation and root cause analysis
- Examine training data, model behavior, predictions
- Identify bias source, model flaw, or attack vector
- Document findings
5. Remediation
- Retrain model with corrected data or fairness constraints
- Apply patches or defenses
- Update procedures to prevent recurrence
6. Communication
- Notify affected individuals (transparency)
- Regulatory notification if required
- Internal communication (leadership, legal, PR)
- Public disclosure (if appropriate)
7. Recovery and lessons learned
- Redeploy remediated AI system
- Enhanced monitoring for recurrence
- Update risk assessments and controls
- Post-incident review and documentation
Create incident response playbooks for each AI incident type with roles, timelines, and communication templates.
Ensure alignment with organizational incident management and ISO 42001 requirements.Naleving en documentatie
Compliance-mapping EU AI Act
Map our AI systems to EU AI Act requirements and align with ISO 42001:
AI system inventory: [list AI systems]
For each AI system, assess:
1. AI Act risk classification
- Prohibited AI: [biometric categorization, social scoring, harmful manipulation, indiscriminate scraping] → Must not deploy
- High-risk AI: [CV screening, credit scoring, law enforcement, critical infrastructure, medical devices, biometric ID, education/employment evaluation, essential services] → Strict requirements
- Limited risk: [Chatbots, deepfakes, emotion recognition] → Transparency obligations
- Minimal risk: [AI video games, spam filters] → Voluntary codes of conduct
2. High-risk AI requirements (if applicable)
- Risk management system: ISO 42001 Sections 6, 8.1 → AI risk assessment and treatment
- Data governance: ISO 42001 control A.3 → Training data quality, bias mitigation
- Technical documentation: ISO 42001 controls A.2.2, A.4.5 → System documentation, model cards
- Record keeping and logging: ISO 42001 control A.7.1 → Automated logs for auditability
- Transparency to users: ISO 42001 controls A.6.3, A.6.4 → User information, explainability
- Human oversight: ISO 42001 control A.6.7 → Human-in-the-loop mechanisms
- Accuracy, robustness, cybersecurity: ISO 42001 controls A.5.x, A.6.5 → Testing and security measures
3. General-purpose AI (GPAI) requirements
- If we provide foundation models or GPAI: Transparency, copyright compliance, energy consumption disclosure
- Systemic risk models (large-scale): Adversarial testing, serious incident reporting, model evaluation
4. Transparency obligations (all AI)
- Inform users when interacting with AI (AI Act Article 52)
- Deepfake labeling
- Emotion recognition or biometric categorization disclosure
Create compliance mapping table: AI system | AI Act classification | Applicable requirements | ISO 42001 controls addressing | Compliance status | Gaps
Develop AI Act compliance roadmap aligned with ISO 42001 implementation.
Note: EU AI Act enforcement begins phased in 2024-2026. Track implementation timelines for your AI systems.ISO 42001-certificering toont conformiteit aan met veel EU AI Act-vereisten voor hoogrisico-AI-systemen, wat de naleving van regelgeving vereenvoudigt en vertrouwen opbouwt bij klanten en toezichthouders.